OK
گروه بین المللی کارخانجات آجر نسوز نما آذرخش
مقالات معماری و عمران - بخش بیست و هفت

 2 - شمشه کشی

پس ازآنکه بتن ویبره شد و قبل از آنکه شروع به سخت شدن بنماید می باید روی آنرا بوسیله شمشه تسطیح نماید.عمل شمشه کشی بدینگونه می باشد که شمشه بلندفلزی مستقیمی راکه طول آن درحدود2تا3 متر می باشد انتخاب نموده و آن را روی سطح بتن می خوابانند آنگاه آنرا بوسیله دو نفر با حرکتهای نوسانی اره مثل به جلو و عقب برده و روی سطح بتن حرکت می دهند . این حرکت بتن های اضافی را جمع کرده وناهمواریهای سطح بتن را صاف مینماید. در موقع صاف نمودن بوسیله شمشه باید دقت نمود همیشه مقدار کمی بتن در جلو شمشه و بالاتر از سطح تراز قطعه وجود داشته باشد تا گودیها بوسیله آن پرشود . اگر میزان برجستگی زیاد بوده و بتن جلو شمشه زیاد باشد حرکت شمشه در سطح مشکل خواهد شد و موجب خسته شدن کارگران می گردد لذا باید بتن های اضافی با بیل یا شن کش از جلو شمشه برداشته شود . شمشه کشی روی سطوح وسیع مثل دالها می باید انجام شود و در سطوح کوچک مثل بالای ستونها و یا لبه دیوارها چندان ضروری نیست .

3 - ماله کشی

پس از شمشه کشی و تسطیح نسبی سطح بتن ، روی آنرا بوسیله ماله صاف مینماییم و در این عمل جای پای کارگرانی که بتن را ویبره نموده و یا روی آنرا شمشه کشی کرده اند و یا اگر احیاناً هنوز روی بتن پستی و بلندیهای موضعی وجود داشته باشد پر می شود .

· در اثر ماله کشی قدری دوغاب سیمان بالا زده و سطح محافظی برای سطوح پائین تر ایجاد می نماید . باید توجه داشت که مقدار رو زدن دوغاب سیمان خیلی کم باشد و بمحض نمایان شدن دوغاب سیمان باید از ماله کشی خودداری شود زیرا آب انداختن بتن مشکلاتی را به دنبال دارد که قبلاً در این مورد توضیح داده شده می باشد .

·در اثر ماله کشی درشت دانه ها که استخوان بندی اصلی بتن را تشکیل می دهند به سطوح پایین تر فرو می روند و در نتیجه تراکم بهتری در سطوح فوقانی بتن ایجاد می شود .

· در اثر ماله کشی سطح صاف و یک تراز ایجاد میگردد که برای انجام عملیات بعدی مثل عبور دادن لوله های آب و یا برق و یا برای پوشش های بعدی مثل فرش کف و غیره آماده می باشد .

·با ماله کشی از ایجاد ترکهای پلاستیکی و ترک های حرارتی به مقدار زیاد جلوگیری می شود .لازم به یادآوری می باشد که برای جلوگیری از ترک ها می باید ماله کشی در چند نوبت انجام شود . نوبتهای بعدی زمانی می باشد که بتن قدری شروع به سخت شدن کرده و ترکهای پلاستیکی شروع به نمودار شدن مینمایند.

در این حالت ماله کشی باید با قدری آب همراه بوده و در اطراف ترک ها انجام شود و بوسیله ماله و فشار دست ترکها باید پوشانیده شود . این کار از ایجاد ترک جلوگیری نمی کند ولی به مقدار زیادی از قبل رفت آن مخصوصاً در عمق جلوگیری می نماید . ماله کشی قبل از اندازه مفید نیست اصولاً نباید با بتن بیش از اندازه کارکرد زیرا این عمل باعث آب انداختن بتن و جابجایی دانه ها و دوغاب سیمان می شود ، ماله کشی باید بمحض آنکه سطح درخشنده ( آب انداختگی) ظاهر شده، متوقف گردد .

4 -  آب دادن

یکی از مهم ترین عوامل نگهداری بتن مرطوب نگهداشتن سطح خارجی آن می باشد بطوریکه خشک شدن (از دست دادن آب)وسخت شدن سطح ومغزبتن بطورهم زمان وبتدریج انجام شودمعمولاًاین عمل بوسیله آب پاشی انجام می گردد.آب پاشی یا آب دادن باید از زمانی شروع شود که سختی بتن بتواند تحمل وزن یک نفر کارگر را نماید و یا به عبارت دیگر به محض آنکه پای کارگر در بتن فرونرود و یا سنگدانه های بتن در اثر آب پاشی جابجا نشود و یا به اصطلاح کارگاهی دانه های بتن شسته نشود باید آب پاشی شروع گردد . ساده ترین و متداولترین و غیر فنی ترین وسیله مرطوب نگهداشتن سطح بتن آب پاشی روی بتن بوسیله شیلنگ آب می باشد آب پاشی با شیلنگ باید به دفعات مکرر انجام شود بطوریکه هیچ وقت و هیچ نقطه از سطح بتن خشک نشود . این کار باید حداقل 24 ساعت بهمین ترتیب ادامه یابد و پس از آن تا دو روز هر ساعت یک بار و بعد از دو روز هر دو تا سه ساعت یکبار باید روی بتن آب پاشی شود در مدت شب که تابش آفتاب وجود ندارد و آب با آهستگی بیشتری تبخیر می شود می توان هر 4 تا 5 ساعت یکبار آب پاشی نمود ، در مواقعی که باد با سرعت بیشتری می وزد واضح می باشد که شدت تبخیر سطحی افزایش پیدا می کند در این مواقع مرطوب نگهداشتن سطح بتن و آب پاشی روی آن باید با زمانهای کوتاهتری انجام گردد .

برای آب دادن روی بتن ستونها باید شیلنگ آب در سطح فوقانی ستون قرار گیرد تا آب از سطح بالایی به روی بدنه های اطراف جاری شده و تمام سطوح جانبی مرطوب گردد . همچنین می توان با پیچیدن گونی به دور ستون و مرطوب نمودن آن عمل آب دادن به بتن ستونها را انجام داد . هیچ وقت نباید برای آب دادن به ستون از نردبانی که به ستون تکیه می شود استفاده نمود زیر این نردبان و وزن کارگری که از روی آن بالا می رود به ستون آسیب رسانیده و حتی ممکن می باشد بتن آنرا که کاملاً سخت نشده می باشد متلاشی نماید . در این گونه موارد بهتر می باشد از سکوهای مخصوص که قبلاً برای این کار تهیه شده می باشد استفاده گردد .

برای آب دادن به بتن باید حتی المقدور از آبی استفاده گردد که دمای آن تقریباً مساوی بتن باشد زیرا استفاده از آب سردتر و یا گرمتر موجب تغییر دمای ناگهانی بتن گشته و در اثر انقباض یا انبساط سریع در آن تنش های داخلی ایجاد شده و موجب ترکهای بیشتر قبل بینی نشده در قطعه می گردد .

برای مرطوب نگهداشتن سطح بتن می توان از وسائل دیگر نیز استفاده نمود مثلاً می توان سطح بتن را با کاغذ سیمانی که ممکن می باشد در همه کارگاهها موجود باشد مفروش نموده و آنگاه کاغذ سیمانی را مرطوب کنیم . بدین وسیله رطوبت سطح بمدت زیادتری باقی مانده و وزش باد اثر کمتری روی تبخیر سطحی بتن دارد و یا میتوان برای پوشش روی بتن از گونی مرطوب استفاده کرد بدین طریق که سطح بتن را با گونیهایی که کمتر مورد استفاده قرار می گیرند و اجناس دورریز کارگاه می باشد مفروش نموده و آنگاه گونی را مرطوب نمائیم .

برای مرطوب نگهداشتن سطح بتن وسیله آیین نامه های مختلف متدهای دیگری نیز پیشنهاد شده می باشد از جمله غوطه ور نگهداشتن سطح بتن می باشد در این طریقه می باید دیواره کوچکی از خاک رس و یا سایر مواد نفوذ ناپذیر در اطراف سطح بتن ریزی شده بوجود آورد تا سطح بتن ریزی شده به حوضچه وسیعی به عمق چند سانتیمتر تبدیل گردد آنگاه درون این حوضچه را برای مدت حداقل 48 ساعت با آب پر نمائیم . از آنجا که از سطح بتن ممکن می باشد آب به پایین نفوذ نماید باید توجه کنیم که از این روش زمانی استفاده شود که اولاً مصرف آب از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه باشد در ثانی آب نفوذ کرده از سقف به قسمتهای پایین خسارت ببار نیاورد بعضی از آیین نامه ها برای پوشش روی بتن خاک اره یا خاک یا ماسه مرطوب را پیشنهاد نموده اند .

بعد از بتن ریزی و سخت شدن بتن تا حدی که بتواند وزن یک نفر کارگر را تحمل کند روی بتن را آب پاشی نموده و این کاغذ را روی آن پهن می کنند با وجود آنکه رطوبت بتن در اثر نفوذ ناپذیر بودن این کاغذ نمی تواند تبخیر شود لذا آب پاشی های مکرر روی بتن لازم نیست و حرارت زیر آن نیز که در اثر هیدراسیون سیمان بوجود می آید برای سخت شدن بتن مناسب می باشد .

در روند تهیه مواد شیمیایی و افزودنی برای بتن موادی به بازار عرضه شده می باشد که آنرا روی بتن می پاشند و به گفته تهیه کنندگان این مواد مثل قشر نازک شیشه ای روی بتن را پوشانیده و مانع تماس سطح بتن با هوای خارج شده در نتیجه مانع تبخیر سطحی می گردد . استفاده از این ماده ممکن می باشد روی خواص بتن اثرات نامطلوب بجا گذاشته بدین لحاظ مصرف آن فقط با اجازه مهندس محاسب و آزمایشگاه مجاز می باشد .

مراقب ترک خوردن بتن تازه ریخته شده باشید !

تبخیر سریع آب بتن تازه ، قبل از رسیدن بتن به تاب کششی اولیه در هوای گرم و تشدید آن با وزش باد و افزایش عیار سیمان پدیده ای می باشد که باید مراقب آن بود .

در حد فاصل نیم تا شش ساعت بعد از بتن ریزی این ترکها در سطوح به صورت گسترده ظاهر می شود که عمق و تعداد آنها بستگی به عوامل محیطی و مشخصات طرح اختلاط بتن دارد .

درمحل تولید عوامل مرتبط با مشخصات طرح اختلاط کنترل می شود ، لیکن با عوامل محیطی و اجرا باید با دقت و جدیت در محل بتن ریزی برخورد نمود .

در این خصوص به چند نکته مهم اشاره می شود :

· از ویبره با حداقل قطر لازمه استفاده نمایید .

· ویبره به صورت قائم و با فواصل متناسب با قطر ویبره داخل بتن فرو برده شده و تراکم انجام پذیرد .

· تراکم و ویبره زنی هرنقطه فقط تا خروج حباب شیری رنگ ادامه یابد و بلافاصله با قطع جریان این حباب ها در پیرامون ویبراتور و با پدیدار شدن دوغاب سبز رنگ سیمان ، ویبره خارج گردد .

· سپس پرداخت سطحی انجام شده و ظرف کمتر از نیم ساعت با کشیدن پوشش مناسب مثل گونی مرطوب از اتلاف آب داخل بتن جلوگیری شود .

· سطح این پوشش باید تا 12 ساعت با آب پاشی ملایم ، مرطوب نگه داشته شود .

· با توجه به شرایط جوی توصیه می شود حداقل تا 7 روز عمل مراقبت به خوبی ادامه یابد .

با رعایت این نکات ضمن دستیابی به تراکم کافی و سطح تمام شده دلخواه بتن از جداشدگی و آب انداختن و همچنین بروز ترکهای سطحی و عمقی جلوگیری خواهد شد و بتن با روند بسیار مناسبی رشد خواهد کرد و دوام بتن و کیفیت آن نیز بسیار بهبود می یابد .

 

بتن ریزی در هوای سرد

در هوای سرد و یخبندان آب موجود در بتن یخ می زند و می دانیم آب در اثر یخبندان ازدیاد حجم پیدا می کند و هم زمان در بتنی که در اثر سرما مایل به جمع شدن می باشد انبساط ایجاد می نماید که خود موجب بوجود آمدن ترکهای سطحی و عمقی در بتن می گردد ، پس از ذوب شدن یخ ، بتن از لحاظ حجم به حالت اولیه برنمی گردد و در همان حالت انبساطی که در اثر انجماد آب در آن بوجود آمده می باشد شروع به سخت شدن می نماید و با توجه به اینکه در حرارتها ی پائین روند سخت شدن بتن بسیار کند می باشد و از طرفی ممکن می باشد در روزهای زمستان حرارت محیط در شب به زیر صفر برود و در روز چند درجه سانتیگراد بالای صفر باشد لذا قطعه بتنی ریخته شده تا سخت شدن کامل ممکن می باشد چندین بار در مقابل هجوم یخبندان و ذوب قرار بگیرد . از طرفی در طول مدت یخبندان فعل و انفعالات شیمیایی سیمان برای سخت شدن متوقف می شود و پس از ذوب شدن یخ چنانچه سیمان فاسد نشده باشد با قدرت کمتری شروع به سخت شدن می نماید و اگر این سیکل تکرار شود چنین قطعه ای در مقابل بارهای وارده بسیار ضعیف می باشد . ولی اگر یخبندان هنگامی آغاز شود که بتن سخت شده باشد لذا آب موجود در آن به مصرف هیدراسیون سیمان رسیده و یخبندان اثرات مخرب کمتری در آن دارد .

اثرات تخریبی یخبندان روی قطعات کم ضخامت بمراتب بیشتر از قطعات ضخیم می باشد زیرا قطعات حجیم تر می تواند گرمای هیدراسیون سیمان را بمدت بیشتری در خود نگاه دارند در نتیجه سرمای بیرون آسیب کمتری به آن وارد می نماید .


1397/05/30
Bookmark and Share شماره مقاله :2366 تعداد بازديد :93
مقالات معماری و عمران - بخش بیست و هفت

درج نظرات مقاله

نويسنده
نظر