OK
گروه بین المللی کارخانجات آجر نسوز نما آذرخش
مقالات معماری و عمران - بخش بیست و هشتم

اگر مقاومت فشاری بتن به حدود 50 تا 60 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع برسد ( 5 تا 6 نیوتن برمیلیمتر مربع ) می توانیم مطمئن باشیم که دیگر یخبندان اثرات تخریبی چندانی روی بتن ندارد .

برای آنکه در صبح روز بعد از بتن ریزی تفاوت میان بتن یخ زده و بتن سخت شده را تشخیص دهیم کافی می باشد که شعله کوچکی را به سطح بتن نزدیک کنیم اگر روی بتن درخشندگی حاصل از ذوب یخ و وجود آب نمایان نشد معلوم می شود که بتن یخ نزده می باشد .

با توجه به توضیحات فوق بهتر می باشد در ایام یخبندان اقدام به بتن ریزی ننمائیم مخصوصاً اگر بتن ریزی در ضخامت کم و سطوح زیاد انجام می شود ولی اگر ناگزیر به بتن ریزی باشیم باید حتماً مطالب زیر را رعایت نمائیم .

1 – از بتنهای پرسیمان استفاده شود.

2 – از روان کننده وزودگیراستفاده گرددزیرا این هردو افزودنی میزان مصرف آب رادر بتن کاهش میدهد .

3 – حتی المقدور از بتن خشک تر استفاده شود ( نسبت آب به سیمان هرقدر ممکن می باشد کمتر باشد ) .

4– از مواد افزودنی حباب زا استفاده گردد .

5 – ساعات بتن ریزی با توجه به آب و هوای منطقه تعیین شوداین زمان به قدری باشد که بتن تا شروع سرما قدری سخت شده و مشغول آزاد کردن گرمای هیدراسیون شود .

6 – یخ و برف موجوداز روی مصالح وابزار بتن ریزی زدوده شود. اگر امکان زدودن برف و یخ از روی مصالح وجود ندارد باید رویه شن و ماسه را پس زده و برای بتن سازی از شن و ماسه مرکز توده که احتمالاً فاقد یخ و برف می باشد استفاده گردد .

7 – در صورتیکه دمای هوا در حدود صفر درجه باشد بعد از بتن ریزی باید روی آن پوشانیده شود به این پوشش اصطلاحاً لحاف می گویند اگر از لحاف پشم شیشه دار استفاده گردد تبادل حرارت بین خارج و داخل بتن تقریباً قطع می شود و با توجه به اینکه اصولاً سیمان در روند سخت شدن گرمازا می باشد لذا سرمای خارج لحاف هیچگونه آسیبی به بتن نمیتواند برساند.حتی المقدر نباید بتن در سرمای زیر 5- درجه قرار بگیرد زیرا در این حرارتها روند سخت شدن بتن بسیار کند می شود و در حرارتهای حدود 10- درجه بکلی روند سخت شدن بتن متوقف می گردد . برای این مرحله بهتر می باشد بگوئیم حیات بتن پایان می پذیرد و اگر دوباره هوا گرم شود ممکن می باشد سخت شدن بتن دوباره از سرگرفته شود ولی هیچ وقت به مقاومت قبل از یخبندان نخواهد رسید.

8 – درحین بتن ریزی اگر حرارت هوا یکباره سرد شد و خطر یخ زدن بتن مشاهده گردید می توان با روشن نمودن بخاریهای باغی محیط را گرم نمود این بخاریها احتیاج به دودکش نداشته و با هرنوع سوختی از قبیل نفت – گازوئیل – مازوت و حتی روغن سوخته کار می کند برای هر 20 تا 30 متر مربع یک عدد از این بخاریها کافی می باشد . استفاده از این بخاری در محیط های سربسته مجاز نیست زیرا سوخت این بخاریها گاز co2 تولید می کندکه این گاز علاوه بر آنکه محیط عبور و مرور کارگران را مسموم می نماید در فعل و انفعالات سخت شدن سیمان اثر منفی می گذارد و ممکن می باشد بتن را کربناته نماید .

9–حداقل وحداکثردمای روزانه محیط بایددرهفته اول بتن ریزی ثبت شده و به مهندس کارگاه و مخصوصاً مهندس محاسب گزارش شود دماسنج ها باید درمکانهایی گذاشته شوندکه دارای کمترین حرارت هستند.

10 – بتن ساخته شده به مسافت های طولانی حمل نشود و به فوریت در محل نهایی جا داده شود زیرا خطر از دست دادن حرارت هیدراسیون در ساعات اولیه گیرش بوجود می آید .

11 – استفاده از کاه حداقل به ضخامت 25 سانتیمتر بتن را در حرارتهای نه چندان پایین از خطر یخبندان حفظ می کند .

12– بتن ریزی فونداسیون روی زمین یخ زده انجام نشود و همچنین از قالبهای آجری یخ زده استفاده نگردد.

بسیاری از آیین نامه ها به مطلب نگهداری از بتن توجه مخصوص نموده و به آن فوق العاده اهمیت می دهند و حتی نگارنده معتقد می باشد که تمام دقت های لازم در تهیه مصالح خوب ، دانه بندی خوب و بالاخره مصرف سیمان خوب و به اندازه در حدود 60 تا 70 درصد مقاومت های بتن را تامین می نماید و 30 تا 40 درصد بقیه مربوط به نگهداری از آن پس از بتن ریزی و مراقبت از آن در سنین مختلف می باشد . این مراقبتها بلافاصله بعد از بتن ریزی شروع شده و تا پایان عمر قطعه ادامه دارد .

مراقبت از بتن تازه مخصوصاً در ساعات اولیه باید با دقت بیشتر انجام شود و تا 4 هفته اول بتن ریخته شده باید همیشه تحت مراقبت قرار گیرد .

 

 

 

میراگر

 

انواع میراگرها به عنوان عامل اتلاف انرژی غیر فعال  1.    میراگر فلزی تسلیم ( یا جاری شونده ) میراگرهای تسلیمی وسایل فلزی هستندکه می توانند انرزی را در یک زلزله در اثرات تغییرات غیر الاستیک فلزات تلف کنند . این میراگرها در حقیقت درحالات خمشی ، پیچشی، محوری و یا برشی تسلیم می شوند . اولین ایده ی استفاده از میراگرهای تسلیمی به منظور مقاومت    سازه ها در هنگام زلزله اولین بار توسط کار نظری  در سال 1972 شروع شد . این میراگرها در هنگام بار گذاری  جاری شده و در نتیجه موجب مستهلک نمودن مقدار زیادی از انرژی مرودی به سازه می گردد . این سیستم ها با توجه به شکل هندسی و نحوه عملکرد به گروه های زیر تقسیم می شوند : ·       اشکال خاص مثلثی یا X  شکل این دو نوع علاوه بر شکل در جهت قرارگیری صفحات نیز باهم متفاوت هستند . تسلیم به صورت یکنواخت در مقطع عرضی فلز پخش می شود ، شکل 3 دو نوع میراگر تسلیمی رایج مثلثی و  شکل را نشان می دهد . مدل شکل رفتار بسیار منظمی در طی بارهای تناوبی دارد . این میراگرها در فرم برون محور بر روی پاشنه بادبند قرار می گیرند و به تیر بالا اتصال می یابند . · 

    المان حلقوی از جمله موارد دیگر می توان به المان تسلیمی جدید ساخته شده 2006 در دانشگاه علم و صنعت ایران زیر نظر دکتر عباسنیا  ،  اشاره نمود که شامل یک حلقه فولادی اضافه شده به بایندهای هم محور می باشد . مصالح از تنش و کرنش دوخطی پیروی می کند و اتلاف انرژی از طریق تسلیم شدن نقاط حلقه و تشکیل حلقه پسماند جذب می شود . در شکل 4 نحوه ی قرار گرفتن این میراگرها را می توان دید .   ·  

   قابهای تسلیمی مرکزی : نوع دیگر میراگرهای تسلیمی ، قابی فلزی می باشد که در وسط بادبندهای ضربدری قرار می گیرد شکل 5  این مستطیل از کمانش بادبند جلوگیری کرده که موجب شکل پذیری سازه می شود و با تسلیم یکنواخت قاب فلزی انرزی راجذب می کند . همان طور که در تعریف میراگر گفته شد بایستی جنس و شکل و محل استفاده این دسته از میراگرها را طوری انتخاب کنیم که در طول عمر سازه ، خواص میرایی آنها تحت عوامل مختلف تأثیر گذارنده دچار اختلال نگردد . فلزی که برای ساخت اینگونه میراگرها به کار می رود ، عموماً بایستی دارای رفتار مناسب تغییر هیسترزیس ، دامنه خستگی بالا ، استحکام نسبی بالا و عدم حساسسیت زیاد نسبت به تغییرات درجه حرارت باشد . اصولا میراگرهای فلزی ، با تکیه بر تغییر شکلهای الاستیک فلز و میرایی ناشی از اتلاف انرژی به صورت اصطکاک داخلی کریستالها  ، عمل می کنند .  در پایان این طور به نظر می رسد که استفاده از اینگونه میراگرها در سازه به عنوان تنها سیستم مهاربندی ، دارای ریسک زیاد باشد اما به عنوان سیستم تکمیلی در تعامل با سیستم های مهاربندی معمول می تواند مفید باشد . ·    

 مزایا و معایب میراگرهای تسلیمی ازمزایای این میراگرها میتوان افزایش کارایی سازه در مقابل زلزله به سبب تمرکز خرابی به نقطه مشخصی ازسازه اشاره کردو اینکه بعداز زلزله به راحتی تعویض می شود . از معایب این وسیله می توان به تغییر شکل دائمی بعد زلزله اشاره کرد .   ·

     کاربرد میراگرهای تسلیمی استفاده ازصفحات  شکل در بانک  در سانفرانسیسکو می باشد که برای بهسازی وافزایش توانایی آن در هنگام زلزله بود وهمچنین درسال 1998 درساختمان  شهر  ژاپن نیز از سیستمهای تسلیمی استفاده شد . 

  1. میراگرهای ویسکوالاستیک   میراگرهای ویسکو الاستیک به طور موفقیت آمیزی در ساختمان های بلند برای مقابله باد ، در چند دهه ی اخیر به کار گرفته شده اند . بررسیهای تحلیلی استفاده میراگرهای ویسکو الاستیک برای کاربرد لرزه ای ، توسط در سال 1987 در رساله دکترای ایشان انجام شد و نتایج نشان می دهد که پاسخ ساختمانها در طول زمین لرزه های قوی کاهش قابل توجه ای پیدا کرده می باشد . میراگرهای ویسکو الاستیک عموما از صفحه لاستیک مثل بین دوصفحه فولادی تشکیل شده اند و یا دو لایه لاستیک مثل که بین سه صفحه قرار گرفته شده می باشد که در شکل 6 دیده می شود . 

    زمانیکه یک سازه تحریک می شود صفحات در جهات مختلف حرکت کرده و لایه های لاستیکی متحمل تغییر شکل برشی می شوند .  اینگونه میراگرها را عموماً طوری در سیستم نصب می کنند که تنشهای وارد به آنها از نوع برشی باشند تا خاصیت میرایی خود را نشان بدهند .

  مزایا و معایب میراگرهای ویسکوالاستیک مزیت اصلی استفاده از میراگرهای ویسکو الاستیک این می باشد که اگر این میراگرها به صورت صحیح درسازه قرار داده شود نیاز به جایگزینی نخواهند داشت .  بدلیل اینکه تغییر شکل صفحات لاستیکی  ماندگار نیست دو عیب بزرگ برای میراگرهای ویسکو الاستیک وجود دارد ، اول اینکه مدل کردن آنها پیچیده می باشد زیرا میراگرهای            ویسکو الاستیک از موادی به نام همسپار  تشکیل شده اند . مواد همسپار خواص سختی و میرایی خاصی دارندکه با دما محیط ، فرکانس تحریک ، تغییرات حرارت موضعی و سطوح کرنش برش تغییر می کند. دومین عیب این میراگر ناپایداری آن می باشد که بخاطر خاصیت ذاتی پلیمر مخصوص میراگرهای ویسکو الاستیک می باشد . اولین گام در آزمایش میراگرهای ویسکو الاستیک معمولاً پیدا کردن این خواص می باشد . اکثر میراگرهای دیگر به دلیل تاثیر گذاری عوامل مختلف روی میزان میرایی از تاریخ مصرف برخوردارند و در پایان تاریخ مصرفشان بایستی تعویض شوند و ممکن می باشد در طول عمر یک سازه ، چندین بار تعویض میراگرها صورت گیرد که بزرگترین نقطه ضعف اینگونه میراگرها می باشد . ·  

   کاربرد میراگرهای ویسکوالاستیک میراگرهای ویسکو الاستیک اولین بار دردهه 1970 به طور گسترده ای( 10000 عدد) در برجهای دو قلوی مرکز تجارت جهانی استفاده شد . این میراگرها در ساختمانها برای کم کردن حرکات نوسانات باد استفاده شد . میراگرهای به کار رفته در برج امپایردر آمریکا نیز برای خنثی کردن اثرحرکت طبقات ساختمانی بود نیز از همین نوع می باشد . همچنین در سال 1999 به تعداد 224 عدد از این میراگرها در برج  ژاپن استفاده شد . کاربرد عمومی این گونه میراگرها در سازه پلهای بلند می باشد . این میراگرها باعث جلوگیری از ایجاد پدیده مخرب تشدید در ساختمان پل به کار برده شده و مانع از تخریب پل در اثر بارهای باد می شود .

 3.     میراگرهای اصطکاکی  این میراگرها بر اساس مکانیزم اصطکاک بین اجسام سلب نسبت به یکدیگرعمل می کنند . در حقیقت اصطکاک یک مکانیزم عالی اتلاف انرژی و به صورت گسترده و موفقیت آمیزی در ترمزهای خودرو برای اتلاف انرژی جنبشی به کار می روند . از مصالحی که برای سطوح لغزنده استفاده شده اند ، می توان به لایه های لنت ترمز روی فولاد ، فولاد روی برنج را نام برد . انتخاب فلز پایه برای میراگر اصطکاکی بسیار مهم می باشد . مقاومت بالا در برابر خوردگی ، اغلب می تواند ضریب اصطکاک فرض شده را برای عمر وسیله مورد نظر کاهش دهد . آلیاژ فولاد کم کربن زنگ زده و می پوسد و خواص سطح مشترک آنها در طی زمان تغییر می کند . آزمایشات برای فولاد ضد زنگ در تماس با برنج ، خوردگی اضافی را نشان نداده و از این جهت این مواد بری استفاده از میراگرهای اصطکاکی مناسب هستند . وسایل اصطکاکی کارایی بسیار خوبی دارند و پاسخ آنها از دامنه فرکانس و تعداد سیکلهای بارگذاری مستقل می باشد .


1397/05/30
Bookmark and Share شماره مقاله :2367 تعداد بازديد :203
مقالات معماری و عمران - بخش بیست و هشتم

درج نظرات مقاله

نويسنده
نظر